Antalya'nin Elmali Ilçesi Tekke köyünde bulunan Abdal Musa Dergâhi da Anadolu Alevilerinin en kutsal yerlerindendir.

Bu tekkede Haci Bektas soyundan ve Haci Bektas'a bagli olan Abdal Musa Sultan yatmaktadir.

XIV. yüzyilin baslarinda yasadigi söylenen bu Türk ereni de Horasan erenlerindendir.

Bursa fethinde bulundugu ve meshur Geyikli Baba ile karsilikli kerametler gösterdigi rivayet ediliyor. Müritleri arasinda Kaygusuz Abdal bulunur. Rivayete göre, geyik biçimine girerek Kaygusuz'u pesine takan ve onu müritleri arasina alan Abdal Musa'ya, Kaygusuz'un babasi Alanya Bey'i öfkelenmis, onu ateste yakmak istemis ama Abdal Musa müritleri ile beraber hiç korkmadan içine atlayip, atesi söndürmüs. Elmali'nin güneyinde adina bir zaviye kurulmus ve bu zaviye Alevilerin önemli merkezlerinden biri olmustur.

Anadolu'da yürütülen cem törenlerinin sistemli olarak ilkin Abdal Musa Dergahi'nda yapildigi ileri sürülebilir. Çünkü cemin bir türü Abdal Musa Cemi diye bilinmektedir.

Yasamiyla ilgili çesitli görüsler ileri sürülen ozanlardan biri de Kaygusuz Abdaldir. Dogum tarihi de ölüm tarihi de, öldügü yer de, bugün bile, tartismali görülüyor.

Kaygusuz Abdal'in dogum yili ile yasadigi dönem üzerinde dört ayri görüs ileri sürülmektedir. Son yapilan arastirmalardan çikarilan, ama kesin olmayan sonuçlara göre, Kaygusuz Abdal'in yasamini söylece özetleyebiliriz:

Kaygusuz Abdal'in dogum yili 1341-42 yilindan daha geriye götürülemez. Asil adi Alayi Gaybi (Alaeddin bir Gaybi) dir. Babasi Alaiye Bey'i Hüsammedin Mahmud, dedesi Alaeddin Yusuftur. Bundan, Kaygusuz Abdal'in bir "bey ailesi"nden geldigi, iyi bir ögrenim gördügü, ayrica avcilik, okçuluk gibi becerileri elde ettigi, saray da yetistigi anlasilmaktadir.

Genç yasinda, Elmali'daki Abdal Musa'nin buyruguna girmis, seyhi kendisine "Kaygusuz" adini vermistir. Bundan sonra da, bütün yasami boyunca seyhinin yürüttügü Bektasilik tarikatinin yayilmasinda çalismistir. 1397-98 yillarinda Misir'a gittigi, orada bir tekke açtigi anlasiliyor. Daha sonra Hacca gitmis, Suriye'yi Irak'i dolasmis, Anadolu'ya dönmüs, güney ve bati Anadolu'da bir süre dolasmis, 1424-1430 yillarinda Rumeli'ye geçmis. Edirne, Yanbolu, Filibe, Manastir'da bulunmustur.

Kaygusuz Abdal, bir görüse göre Misir'da ölmüs, Mukattam Dagi'nda bir magaraya gömülmüstür. Bir baska görüs, Kaygusuz Abdal'in mezarinin Elmali'nin Tekke Köyü'ndeki Abdal Müsa türbesinde oldugudur. Bu türbede, seyhi, seyhinin annesi, kizkardesi ve üç dervisle birlikte yatmaktadir.

Kaygusuz Abdal'in da egitim, ögrenim görmüs öteki tekke ozanlari gibi aruzla yazilmis siirleri vardir. Ama bunlar hece ölçüsü ile yazdiklari gibi basarili degildir.

Kaygusuz Abdal'in siirlerinde beliren en büyük özellik, kaba sofulugu, insanlarin eksiklerini, kusurlarini, genel yasamdaki terslikleri, bozukluklari gizli ya da açik ama alayci bir dille elestirmesidir. Yergi, taslama gücü yüksek bir ozandir Kaygusuz Abdal.

Kendisinin de baglandigi Bektasilik inancasina, kati kurallara bagli bir ögretici kimligiyle degil, gülümseten bir biçimde, daha eglendirici, igneleyici, elestirici bir anlatimi yegleyerek yayma çabasinda görülüyor.

Kaygusuz Abdal'i, özellikle yergi taslama, gülmece türünün çok basarili örneklerini veren, yazdiklariyla bugün de yasarliligini yitirmemis, ilgi çekici, etkin bir ozan olarak saymamiz, yanlis bir yargi olmasa gerektir.