DENIZ GEZMIS - YUSUF ASLAN - HÜSEYIN INAN

DENIZ GEZMIS KIMDIR DENIZ GEZMIS HAYATI DENIZ GEZMIS HAKINDA

1965'den sonra Türkiye'de gelisen gençlik hareketinin en önemli önderlerinden ve Türkiye Halk Kurtulus Ordusu (THKO)'nun kurucu ve yöneticilerinden Deniz Gezmis, 24 Subat 1947'de Ankara'nin Ayas ilçesinde dogdu. Ögretmen bir ailenin çocugu olmasi sebebiyle ilk ve ortaögrenimini Sivas'da, liseyi Istanbul'da okudu. Gezmis, henüz lise ögrencisiyken sol düsünceyle tanisti ve kendini dönemin eylemleri içinde buldu. 1965'de Türkiye Isçi Partisi (TIP)'nin Üsküdar ilçesine üye oldu. Ilk kez 31 Agustos1966'da Ankara'dan Istanbul'a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik isçilerinin Taksim Aniti'na çelenk koymalari sirasinda isçileri destekleyen ve Türk-Is yöneticilerini protesto eden gösteri sirasinda gözaltina alindi. 7 Kasim1966'da Istanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Ardindan 19 Ocak1967'de Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) binasinin yedd-i emine verilmesi sirasinda çikan olaylarda yakalandi ve bir gün sonra iki arkadasiyla çikarildigi mahkeme tarafindan serbest birakildi. 22 Kasim 1967'de ögrenci örgütlerinin düzenledigi Kibris Mitingi sirasinda Asik Ihsani ile birlikte ABD30 Ocak 1968'de Devrimci Hukuklular Örgütünü kurdu. 7 Mart 1968'de IÜ Fen Fakültesi konferans salonunda düzenlenen AIESEC genel kurul toplantisinda konusma yapan Devlet Bakani Seyfi Öztürk'ü protesto ettigi için tutuklandi. 2 Mayis'a kadar tutuklu kalan Gezmis, 30 Mayis'ta 6. Filo'yu protesto ettigi için yargilandi ve beraat etti. Ögrenci eylemleri içinde etkinligi giderek artan Deniz Gezmis, 12 Haziran 1968'de Istanbul Üniversitesi'nin isgal edilmesinde önderlik etti. Isgal Konseyi adina IÜ Senatosu ile Baltalimani'nda yapilan görüsmelere katilan ögrenci heyetinin içinde yer aldi; ögrenci haklarinin elde edilip isgalin sona erdirilmesinde etkili oldu. Isgalden kisa bir süre sonra Istanbul'a gelen 6. Filo'yu protesto eylemlerinde yer alan Gezmis, 30 Temmuz'da bu eylemlerden dolayi tutuklandi ve 20 Eylül'de serbest birakildi. TIP içinde yogunlasarak, ayriliklara ve tartismalara yol açan ideolojik sorunlarda Milli Demokratik Devrim (MDD) görüsünü benimseyen Deniz Gezmis, bu görüsün özellikle devrimci ögrenciler arasinda yayilmasinda etkili oldu. Ekim 1968'de eylemlerde birlikte oldugu Cihan Alptekin, Mustafa Ilker Gürkan, Mustafa Lütfi Kiyici, Cevat Ercisli, M. Mehdi Bespinar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan'la birlikte Devrimci Ögrenci Birligi1 Kasim 1968'de TMGT, AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün baslattigi Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal Yürüyüsü'nü düzenledi. Ardindan 28 Kasim 1968'de ABD büyükelçisi Kommer'in gelisi sirasinda Yesilköy Havaalani'nda düzenlenen protesto gösterileri nedeniyle tutuklandi ve bir süre sonra serbest birakildi. Istanbul Üniversitesi'nde sagci güçlerin 16 Mart 1969'da girismis oldugu hareketlere ögrenci kitlesiyle birlikte karsi koyan Gezmis, bu eylemi gerekçe gösterilerek 19 Mart'ta yeniden tutuklanarak 3 Nisan'a kadar hapis yatti. Ardindan 31 Mayis 1969'da IÜ Hukuk Fakültesi ögrencilerinin, reform tasarisinin gerçeklesmemesini protesto için giristikleri isgale önderlik etti. Üniversitenin kapatilip, polise teslim edilmesi nedeniyle çikan çatismalarda yaralandi. Hakkinda giyabi tutuklama karari olmasina ragmen hastaneden kaçan Gezmis, Haziran'in sonunda Filistin'e gitti. Filistin'e gitmeden önce 23 Haziran 1969'da TMGT'nin topladigi 1. Devrimci Milliyetçi Gençlik Kurultayi'na kendisi gibi haklarinda tutuklama karari olan FKF Genel Baskani Yusuf Küpeli1 Eylül 1969'da, 10 Haziran'da "üniversiteyi isgal" ettigi gerekçesiyle Hukuk Fakültesi'nden ihraç edildi. Hakkinda tutuklama kararinin oldugu bu dönemde gazetecilere gizlendigi yerden demeçler verdi. 23 Eylül 1969'da Hukuk Fakültesi'nde oldugu sirada haber verilen polislerin de fakülteye gelmesi üzerine teslim olan Gezmis, 25 Kasim'da serbest birakildi. Ancak Yildiz Devlet ve Mühendislik Akademisi'nde Battal Mehetoglu'nun sagcilar tarafindan öldürülmesinden sonra okulda yapilan aramada, ele geçirilen dürbünlü bir tüfegin Gezmis'e ait oldugu öne sürülerek hakkinda yeniden tutuklama karari alindi. 20 Aralik 1969'da yakalanan Gezmis, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin'le birlikte 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldi. Bundan sonra ögrenci eylemlerinden uzaklasarak, mücadelesini degisik alanlarda sürdürdü. Sinan Cemgil ve Hüseyin Inan'la birlikte THKO'yu kurdu. 11 Ocak 1971'de THKO adina AnkaraIs Bankasi Emek Subesi'nin soygununu gerçeklestirenler arasinda yeraldi. 4 Mart 1971'de dört ABD'li erin Balgat'taki Tuslog Tesisleri'nden kaçirilmasi eyleminde de bulundu. Kaçirilan erler daha sonra serbest birakildi

Yakalanisi ve Idami

12 Mart darbesinin ilk günlerinde Yusuf Aslan ile birlikte Sivas'a gitmekte iken motorsikletleri bozulur. Bir ihbar sonucu polislerin gelmesi üzerine çikan çatismada Yusuf Aslan ile birbirlerini kaybederler. Yusuf Arslan o esnada Deniz Gezmis ise 16 Kasim 1971 sali günü Sivas'in Sarkisla ilçesinin Gemerek Mahkeme 16 Temmuz 1971 günü Altindag Veteriner Okulu binasi'nda Tuggeneral Ali Elverdi baskanliginda Ankara Sikiyönetim Komutanligi 1 nolu Mahkemesi'nde basladi ve 9 Ekim 1971 günü bitti. Deniz ve arkadaslari 16 Temmuz 1971'de baslayan THKO-1 Davasi'nda TCK'nin 146. maddesini ihlal ettigi gerekçesiyle, 9 Ekim 1971'de idam cezasina çarptirildi.

1972 tarihinde Ankara Merkez Kapali Cezaevi'nde Yusuf Aslan ve Hüseyin Inan ile birlikte 1972 tarihinde 6 Mayis'de idam edildi Idam edilmeden önce son isteginin bir bardak demli çay içmek oldugu söylenir, ama bu isteginin yerine getirilmedigi bilinmektedir. Idam kemendi boynundan geçirilirken de, hücresinden alinip apar topar daragacina götürülürken giymesine izin verilmeyen botlarinin askerlere birakilmamasini, ailesinden birinin almasini istedigini belirtmisti.

Eylemler

Istanbul Üniversitesi'nin 12 Haziran 1968'de isgal edilmesine önderlik etti. Isgal konseyi adina üniversite senatosu ile Baltalimani'nda yapilan görüsmelere katilan ögrenci heyetinin içinde yer aldi.

1 Kasim 1968'de TMGT, AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün baslattigi Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal Yürüyüsü'nü düzenledi.

Devletin büyük bir acz içinde idama götürdügü Denizler’in, idam sehpasinda tabureye tekmeyi basan ayaklari gözlerimizin önündedir hala. Son sözleri ve ailelerine yazdiklari son mektuplara yansiyan düsünceleri, bütün bu yalan ve safsatalari bosa çikartacak kadar anlamliydi. Deniz Gezmis; “Yasasin tam bagimsiz Türkiye. Yasasin Türk halklarinin kardesligi. Yasasin isçiler, köylüler! Kahrolsun emperyalizm!” diyerek, celladini beklemeden tekmeyi basmisti tabureye. Yusuf Aslan’in; “Ben ülkemin bagimsizligi ve halkimin mutlulugu için serefimle bir defa ölüyorum. Sizler, bizi asanlar, serefsizliginizle her gün öleceksiniz! Biz halkimizin hizmetindeyiz. Sizler Amerika’nin hizmetindesiniz. Yasasin devrimciler! Kahrolsun fasizm!” diyen sözleri hafizalarimizdaki yerini koruyor ve koruyacaktir. Ve Hüseyin Inan; “Ben sahsi hiçbir çikar gözetmeden halkimin mutlulugu ve bagimsizligi için savastim. Bu bayragi bu ana kadar serefle tasidim. Bundan sonra bu bayragi halkima emanet ediyorum. Yasasin isçiler, köylüler ve yasasin devrimciler! Kahrolsun fasizm!” diyerek yapmisti vedasini.

MAHIR CAYAN

Mahir Çayan Hayati Açiklama: Mahir Çayan (14 Agustos 1945 - 30 Mart 1972), Türkiye Halk Kurtulus Partisi-Cephesi lideri. 30 Mart 1972 tarihinde, Tokat'in Niksar ilçesine bagli Kizildere Köyü'nde güvenlik güçleriyle girdigi çatismada dokuz arkadasiyla birlikte öldürüldü. Samsun dogumlu olan Mahir Çayan ortaokul ve lise dönemlerini Haydarpasa Lisesi'nde Istanbul'da devam etti. 1963'de Istanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydoldu. Ertesi yil Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde ögrenimine devam etti. Bu dönemde TIP ve FKF'ye (Fikir Kulüpleri Federasyonu) bagli olan SBF (Siyasal Bilimler Fakültesi) Fikir Kulübüne girdi. 1965'te bu kulübün baskanligini da üstlendi. 1967'de kisa süreligine Fransa'ya gitti. Burdaki Sosyalist hareketlerin genel seyri ve içinde bulunduklari tartismalari izledi. 1968'deki 6. filo eylemlerine Izmir'de katildi ve göz altina alindi. Bu dönemde TIP içinde baslayan Mihri Belli'nin savundugu MDD (Milli Demokratik Devrim) tartismalarinda Mahir Çayan ve daha sonra kurulacak olan THKP-C'nin önder kadrolariyla tartismalarin içinde aktif sekilde bulundu. Bu tartisma sürecinde TIP adina Zonguldak Ereglisi'nde çalismalar yürüttü. Bu geziden sonra ideolojik olarak MDD saflarinda yer aldi. TIP ile olan temel ayriligi devrim sorunu olarak tarifler. Fransa'da bulundugu süreçte Latin Amerika silahli (fokoist) mücadelerinden etkilenmistir. TIP'i bu süreçte yasalcilikla suçlamis. Türkiyedeki devrim sürecinin ancak silahli bir mücadeleyle ve kendi özgül kosullarinin tespit edilmesiyle olabilecegini savunmustur. Bu görüse daha yakin olan Türk Solu ve Aydinlik dergilerinde yazilar yazdi. bu dönemde yazdigi önemli yazilari "Revizyonizmin Keskin Kokusu 1", "Revizyonizmin Keskin Kokusu 2" ve "Aren Oportünizminin Niteligi" dir. 1969 yilinda Ankara'da yapilan ve adini DEV-GENÇ (Devrimci Gençlik Fedarasyonu) olarak degistirdigi toplantida Türkiye sosyalist hareketinin seyrini degistirmistir. 1971 yilinda yapilan TIP kongresine katilmamis,TIP ve kendi çalisma çevresinden ögrenci ve isçilerle birlikte bir toplanti örgütlemistir. Mihri Belli ile olan ayriliklari iyice ortaya çikmis olmasiyla birlikte yolunu MDD sürecinden ayrilmistir. Bu ayrismanin temel noktasi aslinda MDD tespitinin TIP yasalciliginin baska bir versiyonu oldugu görüsüne varmis. O dönemde Türkiye devrim Sürecini Kesintisiz Devrim I-II-III brosürlerinde dile getirmis. Türkiye'nin sahip oldugu yapiyi oligarsi olarak tanimlamistir. Ek olarakta "Türkiye'deki geçmise nazaran refah seviyesinin artmasi ile birlikte devlet ve halk arasinda bir denge vardir." demis ve bu dengeyi Suni denge olarak adlandirmistir. Suni dengeyi de bozmanin ancak silahli mücadele ile olacagini savunmustur. [1] Bu süreçte Münir Ramazan Aktolga ve Yusuf Küpeli ile birlikte THKP-C'nin kurulus çalismalarini sürdürmüstür. Örgütün diger önemli isimleri arasinda Ertugrul Kürkçü, Ilhami Aras, Ulas Bardakçi ve Hüseyin Cevahir vardi. Sehir Gerillasi modellini benimseyen Mahir Çayan buna uygun bir silahli eylemlerin planlanmasinda ve içinde bizzat bulunmustur. Çalismalarini sürdürmek için Subat 1971'de Istanbul'a geçen Mahir Çayan burda da silahli eylemlere devam etmistir. 1 Haziran 1971'de kaldiklari evden kaçarken polisle girdikleri çatismada Hüseyin Cevahir ölmüstür. Mahir Çayan yarali olarak ele geçirildi. Daha sonra arkadaslariyla birlikte Kartal-Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçan Mahir Çayan bir süre Istanbul'da saklandi. Ocak 1972 de THKO ile ortak eylem karari alarak arkadaslari ile birlikte Fatsa'ya geçti. Mart 1972'de Fatsa'da radar istasyonunda çalisan 3 ingiliz teknisyeni kaçirdilar ve THKO (Türkiye Halkin Kurtulus Ordusu) önderleri Deniz Gezmis Hüseyin Inan ve Yusuf Aslan'in serbest birakilmasini istediler. Niksar'in Kizildere köyünde jandarmayla girdigi çatismada diger arkadaslari ile beraber öldürülmüstür. Çatismadan sadece Ertugrul Kürkçü sag çikmistir. Mahir Çayan'in mezari Ankara Karsiyaka Mezarligi L/3 adasi 99 no'lu mezardir. Mahir çayan ve arkadaslari deniz gezmis ve arakadaslarinin idamlarini engellemek için ünyeden kaçirdiklari 3 nato askerini teslim etmemek için girdikleri çatismada öldürülmüserdir.

HÜSEYIN INAN

Hüseyin Inan, 1949'da Kayseri'nin Sariz ilçesine bagli Bozhöyük köyünde dogdu. Ilk ve orta okulu Sariz'da, liseyi Kayseri'de okudu. 1966'da ODTÜ Idari Bilimler Bölümü'ne kayit oldu. 1968'de TIP ve daha sonra Milli Demokratik Devrim(MDD) içindeki ayriliklarda, giderek belirginlesen illegal ve dar örgütçülük fikri etrafinda çekirdek bir grup olusturup, kir gerillasi yoluyla anti-emperyalist mücadele verme fikrini gelistirmeye çalisti. Özellikle ODTÜ kökenli olan ve temelini Inan'in attigi bu grup daha sonra, THKO'nun çekirdek kadrosunu olusturacakti. 14 Ekim 1969'da Filistin Kurtulus Örgütü'nün El Fetih kamplarina gitti ve orada Israil'e karsi savasti. 1 Ocak 1971'de Türkiye Is Bankasi Emek Subesi soygunu, Amerikan askeri tesislerinin basilarak bir Amerikalinin kaçirilmasi ve daha sonra 4 Amerikalinin kaçirilmasi eylemlerinde yer aldi. 24 Mart 1971'de Kayseri'nin Pinarbasi ilçesinde yakalanarak, 9 Kasim 1971'de Deniz Gezmis ve Yusuf Aslan'la birlikte idama mahkum edildi. 6 Mayis 1972'de idam edildi. idamlarindan sonra bir çok olay oldu bu kisiler kendilierini özgür türkiyenin bagimsizligi için feda etmislerdir.

YUSUF ASLAN

Yusuf Aslan.. Açiklama: Yusuf Aslan, (d. 1947 - ö. 6 Mayis 1972) THKO kurucularindan olan ve 1972 yilinda idam edilen devrimcidir. Deniz Gezmis ve Hüseyin Inan'la birlikte idam edilmistir. Yozgat'in bir köyünde dogdu. Daha önce Çekerek'e sonradan Aydincik ilçesine baglanan Kussaray köyünde dogmustur. Bu köy Çerkes köyüdür. Orta ögrenimini tutucu egilimlerle, gelenekçi önyargilarin güçlü oldugu bir çevrede tamamladi. 1966'da ODTÜ'ye girdi. ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü'nün üyesi oldu, Dev-Genç içinde çalismaya basladi. Bu dönemden itibaren önce hazirlik okulunda, sonra da mühendislik fakültesinde patlak veren boykotlarin ve hemen ardindan ODTÜ isgalinin önde gelen örgütçülerinden oldu. Ilk yargilanmasi CIA ajani oldugunu iddiasi ile Amerika Birlesik Devletleri Büyükelçisi Commer'in arabasinin yakilmasi eylemi nedeni ile gerçeklesti. 1969 yilinda arkadaslariyla birlikte Filistin'e gitti. Burada helikopter ve uçak pilotlugunu ögrendi. Traktörden helikoptere kadar her türlü araci büyük bir ustalikla kullaniyordu. Yusuf Aslan, Deniz Gezmis'le birlikte Nurhak'a dagdaki gerilla grubuna katilmaya giderken, Sivas Sarkisla'da yarali olarak yakalandi. Sikiyönetim Mahkemeleri'nde yargilandi. 6 Mayis 1972'de Deniz Gezmis ve Hüseyin Inan'la birlikte idam edildi. yusuf aslan deniz gezmis hüseyin inan mahir çayan gibi halkinin özgürlügü için canini feda eden insanlar artik zor gelir..

kaynak : wikipedia