”Anadolu da; sagliginda sevilen sayilan,buyrugunda gidilen,ulu kisiler; vefat ettiklerinde bunlara sayginin,

Sevginin bir ifade biçimi olarak mezarlarinin bulundugu mekanlar halkin kutsadigi yerlere dönüsür.O’nun

Inananlari sagliginda oldugu gibi Hakk’a yürüdükten sonra da acilarini ve sevinçlerini Onlar’in yattiklari mekani ziyaret ederek paylasirlar.

Bu karsilikli sevgi,saygi ve inanç iliskisi süreç içinde kurumlasarak inanç merkezi halinde gelebilir. Iste “Karacaahmet Sultan Dergahi”da benzer biçimde olusmustur.Karaca Ahmet Sultan adi Anadolu’da yaygin olarak bilinen bir kisiliktir.Bugün kendi ismi ile anilan Istanbul –Üsküdar’daki Karacaahmet Sultan Dergahi O’nun Hakk’a yürümesinden sonra; O’nun sevenleri sayanlari, O’nun sevenleri, sayanlari, O’nun bu dünya ve öte dünyaya iliskin buyruklarina inanmalarinin ziyaretleri sonucu olusmus bir inanç merkezidir.

Karaca Ahmet Sultan’in Türkistan ‘dan Anadolu’ya gelen Alp erenlerden oldugunu XIII.XIV.Yüzyillarda yasadigini kaynaklar belirtmektedir.(1) O yillarda Anadolu’ya yerlesmis olan Hoca Ahmet Yesevi halifelerinden Hünkar Haci Bektas Veli ile bulustugu O’nun yakinlari olan ;Abdal Musa Sultan Geyikli Baba,Kizil Deli Sultan, Sari Saltuk Sultan,Kolu Açik Hacim Sultan ,Taptuk Emre gibi birçok Anadolu’yu irsat etmek içinde yapilan görev bölümüne katildigi anlasilmaktadir.

Kaynaklar ;Karaca Ahmet Sultan’in Haci Bektas Veli’nin yaninda dervislik hizmeti yaptigi O’nun tarafindan yetisitirildigi Alevilik ‘te 12 Hizmetten biri olan “Gözcü”lük görevinin bizzat Pir Haci Bektas Veli tarfindan verildigi o günden beri kendisinin “Gözcü Karaca Ahmet Sultan” diye anildigini,bugün Alevi cemlerindeki “Gözcü”lük hizmetinin hala O’nun ismi ile yapildigini kaydetmektedir.

Haci Bektas Veli’nin Vilayetnamesinde Haci Veli’nin Karaca Ahmet Sultan’a ; “Karaca’m ,Karaca’m.....bir yerde mekanin olsun,kirk yerde çeragin yansin.....! dedigi yazilidir.

Buradan anlasilan ;O’nun biryerde yerlesip oturmasi ama sayisiz yerde çeraginin yanmasi çevresini aydinlatilmasi ,çevresindeki insanlari irsat etmesidir.Karaca Ahmet Sultan’in Anadolu’da yedi yerde mekaninin oldugu yani yatirinin oldugunu da tarihi ile ilgili yazililanlardan ögreniyoruz.Bunlar; Manisa, Aydin, Afyon, Sivrihisar ve Istanbul ‘dur. Manisa’daki ;Akhisar /Karaköy’de ,Esme deki ,Karaca Ahmet Köyü’nde annesi Sultan Ana ‘ninda mezari oldugu biliniyor.

Karaca Ahmet Sultan’in adi Manisa ve Afyon Karahisar’in fetihlerinde de geçiyor.1371 tarihli Saruhan Ogullari’nin son hükümdari Ishak Çelebi ‘nin vakif olarak bagisladigi topraklar için düzenlenen Vakifnamede; “Süleyman Horosani oglu Karaca Ahmet” diye imzasi bulunuyor.

1397 tarihinde düzenlenen bir baska vakfiyede ise ; “Gökçeagaç denilen iki kit’a arazinin Cem’isinden gelen hasilat Es-seyh arif-i billah Karaca Ahmet Tekkesi’nin misafirleriyle Tekkenin sakinlerine orada yapilmis merkadin hizmetçileri ile gelip gidenlere ,halin iktizasina göre tamamiyle sevkedilecektir.” Deniyor. Bu bilgiden

Karaca Ahmet Sultan’in bu tarihte hayatta olmadigi anlasiliyor.

Karaca Ahmet Sultan’in dogum tarihi bilinmiyor.Horasanda dogdugu orada yetistigi babasinin Ehlibeyt soyundan gelme bir Türkmen Sahi oldugu söylenceler arasinda bulunuyor.

Anadolu’da Haci Bektas Veli’nin görevlendirilmesi ile ; Manisa’ya yerlestigi Saruhan Türkmen Beyligi’nin yöneticisi Saruhan Bey’e yardimci oldugu O’nun ordusuna Hem doktor hem akinci oldugu Afyon ‘un alinmasinda bulundugu kaynaklarda belirtiyor.1371 de yasadigi ama tahminen 1397 de Hakk’a yürüdügü vakfiye belgelerinden anlasilmaktadir.Manisa,Sivrihisar Akhisar ,Afyon’dan sonra Osmanli Bati’ya Bizans’a Iznik’e dogru uzandikça biz Karaca Ahmet Sultan Gibi ,bazi Alp Erenler’in Istanbul-Izmit-Bursa yönüne gittigi görüyoruz.Geyikli Baba Geyikli Baba ,Gözcü Baba ,Kartal Baba v.s den sonra Gözcü Karaca Ahmet Sultan’da o yillarda yani Istanbul’da Kadiköy-Üsküdar bir yere yerlesir.

Dergahi’nin kapisini ardina kadar açarak “yedi kita,dört iklim ,on sekiz bin alem”e seslenmeye baslar.

Istanbul ,Üsküdar Karaca Ahmet Sultan’in yerlestigi son yer burasi olmustur.Daha sonrada bu makami ile anilmistir.Karaca Ahmet Sultan’in diger Anadolu ve Rum erenleri’den bir farkli yani ise;Ermisligin dervisliginin yaninda birde hekim evliya olmasidir.Akil hastaliklarini tedavi etmesidir.

Bugün Karacaahmet Sultan Dergahi olarak bilinen yer,yillarca sinir ve ruh hastaliklari tedavi merkezi olarak hastalara “sifa ocagi” olmustur.Çesitli tedaviler sonucu hastaliklarina çare bulamayan insanlar Karaca Ahmet Sultan’in tedavi yöntemleri ile sagliklarina kavusmuslardir.Aksam zincirlerine vurulmus olarak gelen hastanin ertesi günü elini kolunu sallayarak sagligina kavustugu defalarca gerçeklemistir..Karaca Ahmet Sultan’in bu özelligi ününe ün katmis O’nu ölümsüzlestirmistir. Bugün modern tibbin gerçeklestirmekte zorlandigi sinir hastaliklari Karaca Ahmet Sultan’in dogal tedavi yöntemleri ile giderilirmis. Halk Karaca Ahmet Sultan’in bu özelligini söyle siirlestirilmistir.

“Karaca Ahmet ulu Veli”

“Akillanir gelen deli”

Karaca Ahmet Sultan’in tedavisi söyle olurmus:

Dergaha gelen akil hastasi tomruga urgan ile sikica baglanarak geceyi dergah avlusunda geçirirmis.Sabah hasta iplerinden çözülüp mürside götürülmüstür.Hasta ilk gece iyi olmamis ise ,bir veya birkaç gece daha bu yöntem denenirmis .Mürsitten baskasi görüstürülmez,tuzsuz ekmek ve sebze çorbasi disinda yemek verilmez.Düzelme

Görülürse önce ayak ipleri çözülür,mürsit gözetiminde dergah avlusunda gezdirilmistir.

Karaca Ahmet Sultan’in oturdugu tasin dövülmesinden yapilan toz su ile karistirilip hastaya içirilir.Bu toza cevher denir.Soguk su ile dus yaptirilir.Bu sok etkisi yapar. Tedavi sirasinda hafif olarak müzik dinletilir.Dinletilen müzigin nefes ve semah oldugu tahmin edilmektedir.

Hasta biraz düzelirse toprak ile ugrasmasi için bag,bahçe tariminda çalistirilir.Hafif isler yaptirilir.Tedavi tam 40 gün sürer.Daha fazla konuk edilmez. Hastalardan asla ücret alinmaz.Kadin hastalara ailenin kadinlari tarafindan tedavi kurallari uygulanir.

Bu tedavi sekli sadece; Karaca Ahmet Sultan’in Istanbul –Üsküdar’daki Dergahi’nda degil,Manisa ,Erzincan/Kemaliye Ocak Köyü’nde de yakin zamana dek uygulamistir.Akil hastasi olup ta bir çok tedaviye olumlu cevap vermeyen hastalarin bir kismi yakin zamanlarda bile bu mekanlarda tedavi edilirmis.

Bu tedavi yöntemlerini yani doga ile tedavi denilen doga ile baglanmayi,soguk dus tedavisini, sok tedaviyi .

Bir isle ugrasmayi vs.bugün modern tipta kullanilmaktadir.

Doç.Dr.Bedri Noyan Dedebaba’nin dedig gibi “Karaca Ahmet Sultan’in özellikle, bunalim içinde olan halkin sinir ve akil hastasi dedigi sagliklari bozuk kimseleri tedavi ettigine bakilirsa zamanin psikiyatrisi oldugu” söylenebilir.

Sakayik ,Karaca Ahmet Sultan’in Orhan Gazi dönemi Türkmen büyükleri arasinda sayar.”Acem hükümdarlarindan birinin oglu olup cezbeye düserek Anadolu’ya geldigini” yazar.

Tarihçi Ali ise; “Ol tarihte Rum Erenleri’nin söhretli kutbu Karaca Ahmet Sultan idi,çaginda elli yedi bin mürüdi O’nun emri altinda idi.” Diye yaziyor.

Künh-ül Ahbar’da Müverrih Ali ise “bu zatin Rum Erenleri’nin namli kutuplarindan biri olup Sivrihisar ‘da oturan Seyyid Nurettin adinda bir zat terbiyesi ile seccade nisin”oldugunu yaziyor.

Emircan Sultan’in halifesi olan Ahmet Fakih’in Konya’daki kitabesinde (Vefat:687h.1288 M9 ise; “Elli yedi bin Rum Erenleri ile Sakarya suyu kenarinda toplanmislardi.Karaca Ahmet bunlari gözcüsü idi.” Diyerek Karaca Ahmet Sultan’in tarihi kisiligini tanimliyor.

Karaca Ahmet Sultan’in Mezarligi

Karaca Ahmet Sultan’in Mezari Istanbul/Üsküdar’da kendi adini verdigi dünyanin en büyük mezarligi kabul edilen mezarliktadir. Karaca Ahmet Sultan’in dogumu gibi ölüm tarihide net olarak bilinmiyor.Mezarini rüyasinda gördükten sonra anit mezar haline Kanuni Sultan Süleymanin kadin efendilerinden Gülfem Hatun yaptirmistir.

Yatira, sade bir kapidan giriliyor.Dar bir koridorun karsisindaki kapi girenleri Karaca Ahmet Sultan’a ulastiriyor.Yatirin oldugu yer genis bir salon olup ,bol isikli sade bir kubbe ile örtülüdür.Tam orta yerde nadide yesil pusidelerle örtülü görkemli bir sanduka bulunmaktadir.Yaninda büyük bir zikir tesbihi asili bulunuyor.

Yerler halilarla kapli olup,camli vitrinde Karca Ahmet Sultan2in deve tüyünden örülmüs orijinal hirkasi, tesbihi, Sancagi ve diger esyalari bulunmaktadir.

Bu mütevazi türbe yaklasik 700 yildir O’nun sevenlerinin O’dan sifa bekleyenlerinin ,yardim dileyenlerin ardina dek açik kapisi olarak hizmete devam ediyor.

Türbede ,giris kapisinin solundaki kapidan içeri girilince üç mezar ziyaretçileri karsilar.Bunlar Karaca Ahmet Sultan’a hizmet eden gönül dostlarinin mezarlaridir.Mezar taslarinda ;Selim Dede (11566-1732), Tekkenisin Seyh Halil (1079-1688) ,üçüncü mezardaki tarihte ise;1050-1640 yazilidir.

Karca Ahmet Sultan’in annesi”Sultan Ana” nin mezari Esme’de Karacaahmet Köyü’nde bulunuyor.Kiz Kardesinin adi ise “Kadincik Ana”’ dir.Ogularindan, “Kan Abdal” ve “Kanber Abdal” hakkinda fazla bilgi bulunmamakla beraber diger oglu Hidir Abdal’in mezari Erzincan/Kemaliye ilçesi Ocak köyündedir.Hidir Abdal Sultan Dergahi’da Istanbul /Üsküdar –Karacahmet Sultan Dergahi gibi misyonunu günümüzde de sürdürüyor.Alevi inancinda “Düskünler Ocagi” olarak özel ve önemli bir yeri vardir.

Karaca Ahmet Sultan’in Atinin Mezari Karacaahmet Sultan Dergahinin kendine özgü tarihsel bir özelligi ise;kendi mezarinin oldugu gibi kendisini Türkistan ‘dan Anadolu’ya getirdigine inanilan atinin da mezarinin da türbe yakininda olmasidir.Kendi yatirini ziyaretçiler ziyaret edip O’ndan kendi dertlerine derman ve sorunlarina çözüm diledikleri gibi atinin da ayni sekilde kutsanmasi ve atindan da çesitli dileklerde bulunulmasidir.Bu bir anlamda Türkler’in ata verdikleri önemi de göstermektedir.

Atin mezari Karaca Ahmet Sultan’in yatirina tahminen 100 metre kadar yakininda ayri bir mekanda bulunuyor.Alti sütunlu bir kubbenin altinda bulunan bu at mezarida Karaca Ahmet Sultan’in sevenlerinin ziyaret seline sahne olmaktadir.

Karaca Ahmet Sultan’in yatirina yaklasik 700 yildir Anadolu’nun dört bir yanindan derdine derman arayan O’nun sevenleri ;sayanlari sel gibi akarken,atini ziyaret edenler ise daha çok ;yürüyemeyen veya geç yürüyen çocuklarina ayin bulundugu kubbe altina getirilir.Onlari orada yürütürken ayaklari arasina arpa serperler Burayi ziyaretle çocuklarin daha çabuk yürüyeceklerine inanirlar.

Günümüzde hayvanlari sevmek,korumak için çesitli dernekler kurulmakta ,kampanyalar düzenlenmektedir.Bu bile aslinda hayvanlari sevdirerek çagdaslik gösterisi sergilemeye çalismaktadir.

Halbuki; Anadolu’da Aleviler yaklasik 700 yildir örnekle görüldügü gibi sadece Karaca Ahmet Sultan’in degil, atinida kutsamaktadir. Sadece Anadolu’yu aydinlatan Anadolu erenlerine degil,onlara hizmet edip dünyasini degistiren hayvana da saygi gösterilmekte ,kutsanmakta ,dertlerine derman aranmaktadir, sifa dilenmektedir.